آخرین افزوده ها
  11:54 عصر پنج‌شنبه، 26 آذر 1388

8:32 عصر سه‌شنبه، 19 آبان 1388

یادداشت وارده

رؤیای احمدی‌نژاد؛ خط قرمز علماء / بازشناسی آرای بزرگان درباره «کمک دولتی به حوزه»

فرید مدرسی

"«محمدرضا رحیمی» معاون اول احمدی‌نژاد در «قم» با اعلام کمک مالی «دولت» به «حوزه»، جبهه ضددولتی حوزویان را مستحکم‌تر کرد. او در اجلاس «نماز» گفت: « برای اولین بار در دولت نهم جهت طلاب حوزه علمیه همانند دانشجویان ردیف بودجه درنظر گرفته شد. » رحیمی آرزویی را تکرار کرد که رئیس‌اش سال‌ها پیش آن را عیان کرده بود. «محمود احمدی‌نژاد» در سال‌های آغازین ریاستش، در واکنش به اولین گلایه‌های علما برابر اقدامات‌اش؛ به جای رفع آن، حوزه را به دریافت کمک‌های دولتی ترغیب کرد: « دولت و خزانه عمومي نمي‌تواند خود را از مسووليت ترويج فرهنگ اسلامي دور نگه دارد...» او در جمع طلبه‌ها و روحانيون استان فارس در 29 فروردين 86 به صراحت مبحث كمك اقتصادي دولت به مراكز ديني را تشريح كرد و به انتقاد از مخالفان اين كمك‌ها پرداخت: «از اوايل انقلاب برخي از انديشه‌هاي انحرافي آگاهانه و از روي برنامه‌ريزي مطرح شد كه يكي از آنها اين بود كه دولت نبايد به مراكز ديني كمك كند، چرا كه اين مراكز دولتي مي‌شوند، ولي به نظر من اين حرف غلطي است. مگر مي‌شود دولت اسلامي خود را از حوزه دين بيرون بكشد؟ قبلاً جايي در بودجه براي مسائل ديني و مراكز آن ديده نشده بود، اما از سال گذشته اين مساله در بودجه در نظر گرفته و به استانداري‌ها ابلاغ شد. » از این رو بود که «ناصرالدین سقای بی‌ریا»، مشاورش در امور روحانیت همچون او، به دنبال آن بود تا منشوری تحت عنوان «تعامل دولت و حوزه» به سرانجام برساند؛ چرا که به قول او: « تقويت فعاليت‌هاي مركز خدمات حوزه و افزايش بودجه آن و حمايت از تامين مسكن طلاب از اهم برنامه‌هاي دولت خدمتگزار در جهت جهش فرهنگي و علمي طلاب بوده است. » اما این منشور هم با توجه به مخالفت علمای قم در میانه راه باز ایستاد و اجرایی نشد."


با توجه به این پیشینه، بار دیگر معاون اول رئیس دولت، سخنانی را بر زبان راند که در حوزه جزو «گفتار ممنوعه» است. به همین دلیل است که آیت‌الله «مرتضی مقتدایی »، رئیس حوزه علمیه قم که در موضع‌گیری برابر دولت کنونی احتیاط فراوانی می‌کند و کمتر مقابل آن می‌ایستد؛ بلافاصله واکنش نشان داد و به صراحت این سخنان را تکذیب کرد و با اعتماد به نفسی مثال‌زدنی اعلام کرد: « حوزه مستقل است و روی پای خود ایستاده... » یا حجت‌الاسلام «محسن قرائتی» که در میان منتقدان حوزوی احمدی‌نژاد قرار ندارد، این بار بی‌درنگ منکر اظهارات رحیمی شد و آن را رد کرد؛ چرا که این دو می‌دانند، این ادعا «دشنامی» به حوزه است و بزرگان آن.

***

داستان تاریخی واکنش امام خمینی به کمک حکومت به حوزه، موقعیت این مسئله را در این نهاد نشان می‌دهد. او در 13 خرداد 66 در پاسخ به نامه «حاج احمدآقا خمینی» تاكید كرده بود كه «من با تشریفات مخالفم و برای حوزه علمیه مضر میدانم. اساس اسلام و تحصیل است كه با این نحوه زیاده‌رویها منافی است.» داستان این موضع‌گیری در نامه « حاج احمد آقا » روشن‌تر دیده می‌شود که امام اینگونه واکنش نشان می‌دهد.

روز قبل او به پدرش، پیرو دیدار برخی اعضای شورای مدیریت حوزه علمیه قم و تقاضای کمک مالی آنان می‌نویسد: "پدر و مراد بزرگوار. پس از سلام، زمانی كه شورای مدیریت حوزه علمیه قم خدمت حضرتعالی رسیده بودند تقاضای كمك برای پیشبرد امور مربوط به حوزه را كرده بودند، حضرتعالی فرموده بودید: مساله را به احمد بگویید تا او دنبال كند. قرار بر این شد كه شورا در نامه‌ای به حضرتعالی مقدار احتیاجاتشان را بنویسند، آنان پس از بررسی، نامه‌ای برای حضرتعالی نوشتند... كه در صورت عدم پرداخت پول از طرف شخص جنابعالی از بنیاد مستضعفان به آنها كمك گردد. نامه مذكور خدمت‌تان تقدیم شد. حضرتعالی فرمودید: «چنین كاری را انجام نمیدهید و از طرف شماها به بنیاد چیزی گفته نشود. هرچه پول و ساختمان زیاد گردد درس و معنویت كم میشود.» و چند بار دیگر هم تقاضای برادرانمان را عنوان نمودم. باز فرمودید: «من خیال میكردم آقایان 50 هزار تومان احتیاج دارند.» خدمت‌تان عرض كردم: «اگر چنین بود خودشان میپرداختند...» برای آقایان شورا مساله حل نشده است و عقیده‌شان این است كه «تو (احمد) نخواسته‌ای نظر مبارك حضرت امام را كه با این مساله موافق بوده است به مسوولان حوزه ابلاغ كنی و یا شما یاد امام نیاورده‌ای كه حضرت امام در این قضیه پول مورد احتیاج شورا را بپردازند... »"

آیت‌الله العظمی «محمد فاضل لنکرانی» نیز دیدگاه امام را فراتر از این می‌دانست و کمک از موقوفات به حوزه را بر اساس نظر امام رد کرده بود. آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی اینگونه واکنش ایشان را در گفت‌وگویی در روزنامه جمهوری اسلامی روایت کرده است: «در جلسه‌ای كه مقام معظم رهبری و ایشان داشتند و من حضور داشتم، بحث تقویت بنیه مالی حوزه‌های مطرح شد و ایشان همین مطالب را گفتند و اضافه كردند حضرت امام اجازه نمیدادند موقوفات برای حوزه‌های مصرف شود. حوزه‌ها فقط باید با وجوهات شرعیه‌ای كه مومنین با جلب‌خاطر و خلوص نیت میپردازند، اداره شود و راهی غیر از این راه مشروع نیست.»

او درباره کمک دولت به حوزه‌ها هم خاطره‌ای دیگر را به یاد دارد: « (آن سال‌ها) یكی از مسوولان و شخصیت‌های بزرگ نظام در مصاحبه‌ای كه با مجله‌ای حوزوی داشت، گفت: ایرادی ندارد كه حوزه‌ها از بودجه دولتی استفاده كنند تا بهتر اداره شوند. وقتی ایشان ( آیت‌الله العظمی فاضل لنکرانی ) از مطالب باخبر شدند، بنده را نزد آن مسوول محترم كه با نیت خیر آن مطالب را گفته بود، فرستاد كه این راه پیشنهادی شما برای آینده حوزه‌ها خطرناك است و در نهایت به حوزه‌ها لطمه میزند و به هیچ‌وجه صلاح نیست، بودجه دولت در حوزه‌ها مصرف شود. باید فرهنگ‌سازی شود تا مومنین با آگاهی و اخلاص دیون شرعیه خودشان را بپردازند تا امور دین بهتر اداره شود... »

پیش از این نیز آیت‌الله‌العظمی لطف‌الله صافی‌گلپایگانی در کتابش با نام «سیر حوزه‌های علمی شیعه» که در سال 74 توسط انتشارات «جامعه مدرسین» تجدید چاپ شد، نوشت: «حوزه‌های علمیه شیعه دارای استقلال مالی و اقتصادی میباشند و از حكومت‌ها و دولت‌ها چیزی و كمكی دریافت نمیكنند و در هر كشوری كه باشند تحت نفوذ مالی و اقتصادی دولت آن كشور قرار نمیگیرند و از دریافت كمك‌های دولتی ابا دارند و فقط خود را به حضرت ولیعصر (ارواح العالمین له الفدا) و عنایات و الطاف ایشان وابسته میدانند و وظایف شرعی خود را با كمال استقلال انجام میدهند و لذا ناچار نیستند برای دریافت پول و حقوق، سیاست اسلامی و روش علمی، تبلیغی و ارشادی خود را با سیاست حكومت‌ها وفق دهند و وظایف خود را زیر پا بگذارند یا نصوص و برنامه‌های دین را به نفع استضعاف و استعمار تفسیر نمایند. »

***

آنچه امروز در قم بیان شد و معاون اول احمدی‌نژاد سراینده آن بود؛ همان رویایی است که رئیسش از ابتدا به دنبال آن بود و همچنان دنبال می‌کند. محمود احمدی‌نژاد « مخالفت با کمک مالی دولت به حوزه » را « اندیشه انحرافی» می‌داند و دوست دارد که به‌جای تمکین برابر خواسته‌های کلان بزرگان این نهاد، بگوید: « دولت و خزانه عمومی نمیتواند خود را از مسوولیت ترویج فرهنگ اسلامی دور نگه دارد. »

 

 

 

ارسال به شبکه های اجتماعی   facebook فیس بوک   balatarin بالاترین   Donbaleh دنباله

اخبار و مقالات را از طریق ای میل دریافت کنید:
خبرنامه