چاپ
بارها با این سئوال فعالان جنبش سبز مواجه شدهام كه برای ایجاد شبكه از كجا باید شروع كنیم؟ در اینجا تا حد ممكن به این سئوال پاسخ خواهیم داد، اما در عین حال خاطر نشان میسازیم كه تجربه جنبشها علاوه بر آنكه از وجوه مشترك زیادی برخوردار است، اما به دلیل شرایط منحصر به فرد هر جنبش، ساز و كارهای آنها خصوصاً در حوزه سازمان باید مبتنی بر تجارب محیطی فعالان آن جنبش انتخاب شود.
جنبشهای اجتماعی جدید از آنچه سیاست نا نهادینی نامیده میشود، بهره میبرند. منظور از سیاست نا نهادینی، آن است كه این جنبشها ادعای شناخته شدن به عنوان كنشگران سیاسی توسط جماعتی وسیع را دارند، اگرچه اشكال كنش آنها از مشروعینی كه توسط نهادهای سیاسی مستقر به سازمانهای سیاسی - مثل احزاب و انجمنها - اعطا میشود بهرهمند نباشند و معطوف به اهدافی باشند كه تأثیرات مشخصی بر جامعه به عنوان یك كل و نه فقط برای خود یا گروهی محدود خواهند داشت.
انتخاب یك مدل سازمانی بر پایه سیاست نا نهادینی تصمیمی استراتژیك و مهم برای جنبشها است، درست به همین دلیل مسئله سازمان یكی از محوریترین مباحث مربوط به مطالعات درباره جنبشهای اجتماعی است. به علاوه باید توجه داشت در عین حال كه جنبشها بر نیروی خود انگیخته مشاركتكنندگان و فعالان جنبش حرکت میکنند تا در نهایت كنش جمعی را رقم زنند، اما در همان حال این ویژگی به معنای غیر عقلانی، خود به خودی یا باری به هر جهت بودن سازمان جنبش نیست. بر این اساس در عین تأكید بر اختصاصی بودن اشكال سازمانی در جنبشهای اجتماعی برخی رئوس شكلدهی به سازمان شبكهای جنبشها را توضیح میدهیم.
1- شبكه را به تنهایی طراحی نكنید
حتی اگر در بین دوستان، همفكران و خانواده شما تنها فردی هستید كه تمایل دارید شبكهای از روابط را فعال كنید، هرگز بدون مشورت با آنها اقدامی نكنید. شبكه محصول مشاركت همه اعضا است، بنابراین آگاهی و همكاری آنان در شكلگیری سازمان شبكه از طریق دریافت نظراتشان از اهمیت بسیار برخوردار بوده و در موفقیت شما بسیار موثر خواهد بود.
2- مشاركت در جنبش را منحصر به یك شبكه نكنید
پیوند و ارتباط در جنبش، سرمایه آن محسوب میشود. هر چه پیوندهای بیشتری ایجاد شود بر قدرت جنبش افزوده میشود. قبلاً الگوی توزیعی در سازمان شبكهها توضیح داده شد. افراد با افزایش ارتباط با شبكههای مختلف، بر تواناییهای خود به سود جنبش میافزایند. در واقع سازمان جنبشهای اجتماعی اغلب پیچیده است.
این امر ناشی از پیوندهای مركب افراد و فعالان جنبش در سازمان شبکهها و یکی از وجوه تمایز سازمانهای افقی با سازمانهای عمودی است. به این معنا که در سازمانهای کلاسیک یک نفر حق عضویت در بیش از یک واحد سازمانی مثلا یک حزب را ندارد در حالی که در سازمان شبکهای افراد برای عضویت در شبکههای متعدد تشویق میشوند.
3- شبكه خود را تا حد ممكن گسترش دهید
دعوت دیگران به شبكه راهی است برای گسترش پیوندها و در نتیجه افزایش كارآیی شبكه. از سوی دیگر پیوند افراد بیشتر با شبكه امكان تبادل و چرخش اطلاعات، عملكرد بهتر و سایر انتظارات از شبكه را بهبود میبخشد. علاوه بر این افراد با تواناییهای متفاوت، امکانات و منابع جدیدی را به شبکه خواهند آورد. از دیگر نتایج جذب افراد مورد اطمینان به شبكه گسترش شعاع اعتماد در ان شبكه است.
همه اعضای شبكه از شعاع اعتماد معینی برخوردارند، به زبان دیگر حلقه كسانی كه با آنها همدلی داشته، زبان و ارزشهای مشترك دارند و میتوانند به آثار و نتایج همكاری با آنها اطمینان داشته باشند، متفاوت خواهند بود. هر چه شعاع اعتماد اعضای شبكه بزرگتر باشد، افراد بیشتری میتوانند وارد شبكه شوند و در مقابل هرچه این شعاع اعتماد كوچكتر شود، شبكه محدودتر میشود. پیوند افراد مختلف در یك شبكه شعاع اعتماد را در آن شبكه توسعه میدهد.
4- پیوند با دیگر شبكهها را گسترش دهید
پیش از این درباره سازمان شبكهها بحث كردیم. سازمان شبكهها سازمان جنبش اجتماعی محسوب میشوند. هرچه ارتباط شبكهها بیشتر شود، سازمان جنبش نیز پیچیددهتر شده و در نتیجه امكان ضربهپذیری آن كاهش مییابد. پیوند با دیگر شبكهها موجب میشود تا امكان تبادل نظر، مشورت و همكاری بین شبكهها افزایش یابد و راه برای فعالیت و تحرك بیشتر جنبش هموار شود.
فیس بوک
بالاترین
دنباله
خبر خوان (آر-اس-اس)