خلاقیت و زایندگی نهفته در مقاومت

پس از آن "تحریم" به عنوان یک رویه در مخالفت با دولت و حکومت درآمد و چه بسا گروه هایی که نقش کلانی در انقلاب 57 داشتند با تحریم این یا آن انتخابات به خیال خود به تهدید سردمداران جمهوری اسلامی پرداختند. از آن سو نیز، حکومت با دمیدن در آتش این تنور همواره سعی داشته اعلام کند که هرکسی در انتخابات شرکت کند، در حقیقت رای خود را به جمهوری اسلامی داده است. این تحریم ها سبب شد تا عملا گروه هایی که به خیال خود به مخالفت با جمهوری اسلامی می پرداختند عملا از حضور در میان مردم و جامعه محروم شوند، چرا که دایره آن به انتخابات محدود نماند و کم کم هرگونه فعالیتی را اعم از راهپیمایی های مهم و نماز های جمعه و ... را هم در بر گرفت.

22 خرداد 88 اما نقطه پایانی بود بر انتخاب نسلی که انقلاب 57 را رفم زده بود. پیش از آن، تحریم انتخابات به مثابه یک انتخاب تبلیغ می شد. انتخابی که پس از برگزاری انتخابات تنها دو راه پیش روی انتخاب کنندگان آن میگذاشت. یا مانند چریک های دهه شصت اسلحه بردارید و یا تن به انفعال دهید و دیگر در هیچ فعالیتی شرکت نکنید تا این توهم خیالی که با عدم شرکت خود به جمهوری اسلامی مشروعیت نداده اید را تقویت کنید. نسل سوم انقلاب 57 انتخابی دیگرگونه کرد و در این راه از حمایت کسانی برخوردار شد که در این 30 سال هرگز به انفعال نمی اندیشیدند.

شرکت در انتخابات به مثابه یک روش برای اعلام موضع، کنشی آگاهانه و برقراری دیالکتیک با مردم روشی بود که از سوی کمتر گروهی پس از انقلاب 57 مورد استفاده قرار گرفت. شاید نهضت آزادی را بتوان از معدود گروه هایی دانست که همواره نگاهی این گونه به انتخابات داشته و علی رغم آنکه کمتر توانسته اند کاندیدای اختصاصی خود را داشته باشند اما همواره به شرکت در انتخابات به مثابه یک روش تاکید کرده است.

شرکت در انتخابات را می باید که پایان انفعال کسانی دانست که بیگمان میزان نقش و حضورشان در رقم خوردن انقلاب 57 بسیار بیش از کسانی بوده است که امروز در قدرت حضور دارند. انقلابیون قدیمی، سرداران و رزمنده های جنگ، خانواده های شهدا و روحانیونی که در انقلاب 57 حضور داشتند و سالهاست از قدرت کناره گرفته اند. پیوند خوردن آنان با مردم سبب شده تا نگاه مردم به روحانیون و شهدا و رزمنده ها نیز دیگرگون شود.

شعارهایی چون "درود بر منتظری، سلام بر صانعی" و یا "بسیجی واقعی، همت بود و باکری" نشان از آن دارد که مردم نیز این تفاوت ها را درک کرده اند. گروه هایی از اپوزیسیون هم در این انتخابات انتخابی دیگرگونه کردند و به درستی "تحریم" را پیروزی بی هزینه جناح تندروی راست گرا دانستند ولی شاید خود نیز باور نمیکردند که این شرکت و عدم انفعال به چنین حرکت بزرگی منجر شود.

شاید مهمترین پیروزی "مقاومت" مردم ایران در این صد روزی که از آغازش میگذرد این باشد که توانسته است پیوندی دوباره میان مردمی برقرار کند که پیش از این همیشه سعی میشد میان آنها خط کشی شود. پیش از این حتی یک فرد مذهبی هم اگر به مخالفت با جمهوری اسلامی میرسید اولین کاری که میکرد تحریم شرکت در مراسم های مذهبی بود. دیگر به مسجد نمیرفت و یا در نماز جمعه شرکت نمیکرد. اما وقتی "امید" و "مقاومت" به مثابه یک روش یادآوری شد، صحنه هایی رقم خورد که پیش از این هرگز دیده نشده بود. شاید کیهان و رجانیوز به خیال خود با "نماز اولی" خواندن آنان که در نماز جمعه 26 تیر شرکت کردند قصد مسخره کردنشان را داشت اما این "نماز اولی" واقعیت های بسیاری را در خود دارد که دیگر نمی توان بر آنها چشم بست.

جنبش رادیکالیته نوین در ایران موفق شده مرزهای خودساخته اپوزیسیون را در هم بشکند. این امر را نباید دست کم گرفت و باید که برای روشن ساختن ویژگی هایش تلاش کرد. فرق مهم و اساسی گزینه های "تحریم" و "حضور" در انتخابات در همین شکستن مرزهایی است که دیگر معنایی ندارند. انتخابات هم همچون راهپیمایی و نماز جمعه، صحنه ای است برای اعلام حضور و برقراری ارتباط با آنان که چشم و گوش بسته تنها به "فرمان" عمل میکنند. سیاست بدین نحو توانسته است که بار دیگر مهربانی و شادی و برادری را به یاد ایرانیان بیاورد. تلخی ها و کاستی ها را می توان به یاد داشت اما نباید لحظه ای اجازه داد که "شادی"، "امید" و "مقاومت" تحت الشعاع آنها قرار گیرد و انفعال بر احوالاتمان غلبه کند.

به کار افتادن خلاقیت ها و زایندگی جنبش "راه سبز امید" را این روزها میتوان در هر کجای جهان که یک ایرانی هست، مشاهده کرد. جنبشی که نماد دارد، شعر دارد، داستان دارد، فیلم دارد، موسیقی دارد و از همه مهمتر زنده است و حیات دارد. این "زنده" بودنش هم سبب شده تا هر روز ایده جدید و طرح جدیدی به میدان بیاورد، کنشگر باشد و به دام واکنش نیفتد. این سرفصل جدیدی است در تاریخ جنبش های مقاومت جهان که توانسته است نوع دیگری از دگرگونی اجتماعی را به همگان نشان دهد.